Een CMS kiezen doe je op basis van wie de site gaat bijwerken, wat je wilt publiceren en hoe snel en veilig de site moet zijn. Niet op basis van het bekendste merk. Een CMS (content management systeem) is de beheeromgeving waarin je zelf teksten, foto's en pagina's aanpast, zonder code te schrijven.
In dit artikel lees je welke soorten er zijn, wat een headless CMS is en met welke vragen je de keuze maakt. Zo voorkom je dat je over twee jaar vastzit aan een systeem dat niet meer bij je bedrijf past.
Wat is een CMS en waarom maakt de keuze uit?
Een CMS scheidt inhoud van techniek. Jij typt een tekst in een veld, het systeem zet hem op de juiste plek op je site, in de juiste stijl. Dat klinkt simpel, maar de keuze bepaalt veel. Hoe makkelijk werken jij en je collega's ermee? Hoeveel onderhoud heeft de site nodig? Hoe snel laden de pagina's? En wat kost het later om iets toe te voegen?
Wisselen van CMS is vaak duur. Je moet alle content overzetten, links controleren en soms het hele ontwerp opnieuw bouwen. Daarom loont het om aan het begin goed na te denken, ook als je nu nog maar een paar pagina's hebt.
Welke soorten CMS zijn er?
Grofweg zijn er drie smaken. Elk heeft een eigen plek en geen enkele is altijd de beste.
- Traditioneel CMS: beheer en website zitten in één pakket. WordPress is het bekendste voorbeeld. Er zijn veel plug-ins en thema's, dus je hebt snel een site online. Nadeel: elke plug-in is extra onderhoud en een mogelijk beveiligingslek.
- Websitebouwer: alles-in-één diensten zoals Wix of Squarespace. Je betaalt per maand en klikt je site in elkaar. Handig voor een eenvoudige start, maar je zit vast aan hun mogelijkheden, hun hosting en hun prijzen.
- Headless CMS: alleen het beheergedeelte. De website zelf wordt los gebouwd en haalt de inhoud op via een API, een vaste koppeling tussen twee systemen. Bekende namen zijn Sanity, Strapi, Contentful en Payload.
Twijfel je vooral tussen een kant-en-klaar pakket en iets op maat, lees dan ook WordPress of een maatwerk website.
Headless CMS: wat is het en wanneer kies je ervoor?
Bij een headless CMS heeft het beheer geen vast 'hoofd': er zit geen voorkant aan vast. De inhoud staat in het CMS, de website wordt apart gebouwd, bijvoorbeeld met een modern framework als Next.js. Waarom dat interessant is, lees je in de voordelen van een Next.js website.
Een headless CMS heeft een paar duidelijke voordelen:
- Snelheid: de voorkant kan als lichte, vooraf gebouwde pagina's draaien. Dat helpt bij de Core Web Vitals, de meetpunten van Google voor laadsnelheid en stabiliteit.
- Veiligheid: het beheer staat los van de publieke site. Er is dus minder dat een aanvaller kan raken.
- Hergebruik: dezelfde inhoud kan naar je website, een app of een klantportaal.
- Vrijheid in ontwerp: je zit niet vast aan een thema dat duizenden andere sites ook gebruiken.
Er zijn ook nadelen. Je hebt een ontwikkelaar nodig om de voorkant te bouwen en aan te passen. Een nieuw soort blok toevoegen is niet een kwestie van een plug-in aanklikken. En voor een simpele site van vijf pagina's die bijna nooit verandert, is headless soms meer dan nodig. Kies het dus omdat het bij je doelen past, niet omdat het modern klinkt.
Hoe kies je een CMS? Zes vragen die helpen
Begin niet met een lijst merken. Begin met je eigen situatie. Deze vragen maken de keuze meestal snel duidelijk:
- Wie werkt ermee? Eén persoon die af en toe een tekst aanpast, of een team dat elke week publiceert?
- Wat publiceer je? Alleen vaste pagina's, of ook blogs, vacatures, cases, prijzen of producten?
- Hoeveel talen heb je nodig? Meertaligheid moet goed in het CMS zitten, niet erbovenop geplakt. Lees meer over een meertalige website.
- Moet het koppelen met andere systemen, zoals een CRM, je boekhouding of een boekingssysteem?
- Hoe belangrijk zijn snelheid en vindbaarheid in Google voor je omzet?
- Wie doet het onderhoud en de updates, en wat mag dat per maand kosten?
Schrijf de antwoorden op voordat je met een bureau of ontwikkelaar praat. Dan zie je vaak vanzelf welke kant het op gaat, en kun je offertes beter vergelijken.
CMS vergelijken: waar let je op?
Vergelijk je twee of drie opties, kijk dan verder dan de demo. Een mooi dashboard zegt weinig over hoe het na een jaar dagelijks gebruik werkt. Let vooral op deze punten:
- Gebruiksgemak: laat de mensen die het gaan gebruiken zelf een pagina maken. Lukt dat zonder uitleg?
- Rollen en rechten: kan iemand een concept schrijven zonder dat het meteen live staat?
- Voorbeeldweergave: zie je hoe een pagina eruitziet voordat je op publiceren drukt?
- Media: kun je afbeeldingen bijsnijden en een alt-tekst invullen, de beschrijving voor zoekmachines en schermlezers?
- SEO-velden: kun je per pagina een titel, beschrijving en nette URL instellen?
- Kosten: let op licenties per gebruiker, kosten per hoeveelheid content en hosting. Prijzen van tools veranderen, dus vraag altijd een actuele indicatie.
- Export: kun je je content er later weer uit halen als je wilt overstappen?
- Privacy: waar staat je data? Bewaar je persoonsgegevens, dan telt de AVG mee.
Veelgemaakte fouten bij het kiezen van een CMS
Dezelfde fouten zien we vaak terugkomen. Ze zijn allemaal te voorkomen als je ze kent.
- Kiezen op naam: 'iedereen gebruikt het' is geen reden. Wat voor een ander werkt, past niet altijd bij jou.
- Te veel plug-ins: elke uitbreiding moet je bijwerken. Na een paar jaar is de site traag en kwetsbaar. Lees ook wat goed website onderhoud inhoudt.
- Alles open laten: als het CMS elk ontwerp toestaat, ziet de site er na een jaar rommelig uit. Vaste blokken met een vaste stijl werken beter.
- De gebruiker vergeten: een krachtig systeem dat niemand snapt, wordt niet gebruikt. Dan blijft je site stilstaan.
- Geen training: een uur uitleg bij de oplevering bespaart later veel losse vragen en fouten.
Hoe wij het CMS kiezen voor jouw website
Bij Violexa bouwen we websites en webapplicaties op maat. We kiezen het CMS samen met jou, op basis van de vragen hierboven. Vaak koppelen we een headless CMS aan een snelle voorkant, met vaste blokken. Zo maak je zelf nieuwe pagina's zonder dat het ontwerp uit elkaar valt. Soms is een eenvoudiger oplossing beter, en dan zeggen we dat ook.
Een website op maat begint bij ons vanaf €1.799 excl. btw (€2.177 incl. btw) per project. Daarin zitten ontwerp, ontwikkeling, een ontwerp dat op elk scherm werkt, SEO-basis en Google Analytics, de koppeling met het CMS en een training. Meer over de aanpak lees je bij websites en apps laten maken.
Twijfel je welk CMS bij je past? Plan de gratis quickscan: een gesprek van 30 minuten, online of op locatie. Daarna krijg je kort schriftelijk advies met een prijsindicatie. Je zit nergens aan vast.
Veelgestelde vragen
Welk CMS is het beste voor een klein bedrijf?
Er is geen beste CMS voor iedereen. Voor een kleine site die weinig verandert, werkt een eenvoudig systeem prima. Publiceer je veel, heb je meerdere talen of wil je koppelingen, dan past een headless CMS met een snelle voorkant vaak beter.
Wat is het verschil tussen WordPress en een headless CMS?
Bij WordPress zitten beheer en website in één pakket. Bij een headless CMS is het beheer los van de website, die apart wordt gebouwd en de inhoud via een API ophaalt. Dat is meestal sneller en veiliger, maar je hebt een ontwikkelaar nodig voor aanpassingen aan de voorkant.
Kan ik later nog een ander CMS kiezen?
Ja, maar overstappen kost tijd en geld. Je moet content overzetten, links doorsturen en vaak het ontwerp opnieuw bouwen. Kies daarom een systeem waaruit je je content makkelijk kunt exporteren.
Is een headless CMS duurder dan WordPress?
De bouw is vaak iets duurder, omdat de voorkant op maat wordt gemaakt. Daar staat tegenover dat je minder plug-ins hoeft bij te houden. Over een paar jaar gerekend valt het verschil vaak mee.
